کژمنشی و مخاطره اخلاقی
اصطلاح انگلیسی: Moral Hazard | کتاب: ماتیک روی خوک — شناسنامه و خلاصه مفهومی
تعریف و ایده مرکزی
مخاطره اخلاقی زمانی پدید می‌آید که یک بازیگر به دلیل حفاظت در برابر بخشی از پیامدهای زیان‌بار تصمیم خود، انگیزه بیشتری برای پذیرش ریسک پیدا کند.
توضیح و بسط مفهومی
در بانکداری، اگر مدیران یا تأمین‌کنندگان مالی باور کنند که در بحران حتماً حمایت عمومی انجام می‌شود، ممکن است قیمت‌گذاری ریسک، انضباط بازار یا سرمایه احتیاطی به‌درستی عمل نکند. این انتظار می‌تواند صریح یا ضمنی باشد.
این مفهوم به معنای آن نیست که هر کمک اضطراری خودبه‌خود مخاطره اخلاقی ایجاد می‌کند. نحوه طراحی حمایت اهمیت دارد: جذب زیان توسط سهام‌داران، تغییر مدیریت در موارد لازم، شروط بازسازی، نظارت، محدودیت پاداش و امکان حل‌وفصل منظم می‌توانند انگیزه‌ها را تغییر دهند.
ملاحظات و حدود تفسیر
تفکیک ادعا از واقعیت
مخاطره اخلاقی یک سازوکار انگیزشی است، نه اثبات خودکار رفتار بد هر بانک یا مدیر. برای داوری باید ساختار قراردادها، انتظارات بازار و پاسخ بازیگران را بررسی کرد.
ارتباط با سایر مفاهیم
- نجات مالی بانک‌ها
- معضل بسیار بزرگ برای ورشکست شدن
- خصوصی‌سازی سود و اجتماعی‌سازی زیان
- حل‌وفصل منظم بانک‌ها
پرسش‌های مرور
- چه مسئله‌ای را این مفهوم روشن می‌کند؟
- چه کسانی منتفع و چه کسانی متضرر می‌شوند؟
- چه شواهدی برای آزمودن این ادعا در یک مورد واقعی لازم است؟
- کدام بخش، موضع نویسنده است و کدام بخش نیازمند شواهد مستقل است؟